Samotność w święta to doświadczenie, które dotyka coraz więcej osób, choć nie musi oznaczać smutku i wyobcowania. Odkryj, jak skutecznie działać gdy doświadczasz tego uczucia, korzystając z naukowo potwierdzonych metod i praktycznych wskazówek.
Samotność w święta, a presja zewnętrzna
Święta Bożego Narodzenia to czas, który w kulturze zachodniej kojarzony jest z bliskością, rodziną i radością. Przynajmniej na obrazkach bajkowych i filmowych, co wpływa na to, że tworzymy takie oczekiwania.
Jednak dla wielu osób ten okres wiąże się z poczuciem samotności, które może być szczególnie trudne do zniesienia. Warto zastanowić się, jak skutecznie działać gdy pojawia się to uczucie, korzystając z wiedzy psychologicznej oraz wyników badań naukowych.
Dlaczego czujemy samotność w święta?
Poczucie samotności w okresie świątecznym wynika z kilku czynników:
- Normy społeczne i oczekiwania kulturowe: Media i tradycje podkreślają rodzinny charakter świąt, co sprawia, że osoby samotne mogą czuć, że ich sytuacja jest „niezgodna z normą”.
- Wspomnienia i porównania: Święta mogą przywoływać wspomnienia z przeszłości, które były bardziej radosne, lub prowadzić do porównywania się z innymi.
- Izolacja społeczna: Związana z różnymi przyczynami, takimi jak odległość geograficzna od bliskich, utrata relacji czy brak wsparcia społecznego.
Badania pokazują, że samotność w święta jest częstym doświadczeniem. Według raportu opublikowanego w czasopiśmie Journal of Social and Clinical Psychology, osoby samotne często doświadczają obniżonego samopoczucia w okresie świątecznym, co może prowadzić do pogorszenia zdrowia psychicznego.
Praktyczne sposoby reagowania na samotność
Zaplanuj alternatywne święta
Tworzenie własnych tradycji może pomóc złagodzić poczucie braku. Zamiast koncentrować się na tym, czego brakuje, warto zorganizować dzień w sposób, który sprawia przyjemność:
- przygotowanie ulubionego posiłku.
- maraton filmowy z inspirującymi lub radosnymi produkcjami.
- spacer w naturze, który redukuje stres i poprawia nastrój dzięki kontaktowi z przyrodą, oczym możesz więcej przeczytać tutaj Stres i nerwy – jak sobie z nimi radzić? Shinrin-Youku.
Skontaktuj się z innymi
Badania pokazują, że nawet krótka rozmowa z inną osobą może zwiększyć poczucie przynależności i zmniejszyć samotność. Kilka przykładów:
- zadzwoń do znajomych lub rodziny, nawet jeśli na co dzień kontakt jest rzadki.
- wykorzystaj technologie, takie jak wideorozmowy, by zobaczyć bliskich, jeśli nie możesz się z nimi spotkać osobiście.
- dołącz do lokalnych lub online’owych grup, które organizują wydarzenia świąteczne.
Angażuj się w pomoc innym
Zaangażowanie w działania na rzecz innych może znacząco poprawić nastrój. Badania wskazują, że altruizm wzmacnia poczucie sensu i przynależności. Możesz:
- zgłosić się na wolontariat w schronisku, domu opieki czy jadłodajni.
- przygotować drobne prezenty dla sąsiadów lub znajomych.
- wziąć udział w świątecznych zbiórkach.
Praktykuj samoakceptację i wdzięczność
Samotność może prowadzić do krytycznych myśli o sobie. Warto zamiast tego skupić się na wdzięczności za to, co mamy. Praktyka wdzięczności została wielokrotnie powiązana z poprawą samopoczucia i obniżeniem poziomu stresu. Przykłady ćwiczeń:
- codziennie zapisuj trzy rzeczy, za które jesteś wdzięcznx.
- wykonuj krótkie medytacje skupione na akceptacji siebie.
Pozwól sobie na odczuwanie emocji
Zamiast tłumić uczucia, warto je zaakceptować. Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) uczy, że naturalne jest odczuwanie smutku i samotności, szczególnie w trudnych momentach. dlatego:
- nazwij swoje emocje, np. „Czuję że pojawiła się samotność, to naturalne”.
- przeznaczyć chwilę na refleksję nad swoimi uczuciami, zamiast próbować je „naprawić” lub sprawić by zniknęły z Twojego życia. Więcej na temat emocji znajdziesz w bibliotece tekstów na temat emocji.
Przykład zastosowania w praktyce
Anna, 34-letnia kobieta mieszkająca daleko od rodziny, czuła się samotna w każde święta od momentu, gdy przeprowadziła się do innego miasta. W tym roku postanowiła:
- przygotować listę ulubionych filmów i spędzić wieczór z popcornem i herbatą.
- zgłosić się do lokalnej fundacji, gdzie pomagała w pakowaniu paczek świątecznych.
- akontaktować się z siostrą przez Zoom i wspólnie dekorować ciasteczka, mimo że były oddzielone setkami kilometrów.
Anna zauważyła, że te działania nie tylko zmniejszyły jej poczucie samotności, a także sprawiły, że poczuła się bardziej związana z otoczeniem i wdzięczna za to, co ma. Dzięki zaangażowanemu działaniu poczuła, że nie jest tak bardzo samotna, jak czuła to wcześniej.
Podsumowanie
Samotność w święta może być trudnym doświadczeniem, jednak dzięki świadomemu podejściu i wdrożeniu prostych strategii, takich jak tworzenie własnych tradycji, kontakt z innymi, angażowanie się w pomoc potrzebującym czy praktykowanie wdzięczności, można złagodzić jej wpływ na samopoczucie.
Pamiętaj, że święta to również czas na refleksję i dbanie o siebie – na własnych zasadach. Nie jesteś samx w swoich uczuciach, a każde działanie, nawet najmniejsze, może przyczynić się do poprawy Twojego nastroju i działać na Twoja korzyść.
Bibliografia
- Emmons, R. A., & McCullough, M. E. (2003). Counting blessings versus burdens: An experimental investigation of gratitude and subjective well-being in daily life. Journal of Personality and Social Psychology, 84(2), 377–389.
- Hartig, T., Mitchell, R., de Vries, S., & Frumkin, H. (2014). Nature and health. Annual Review of Public Health, 35, 207-228.
- Holt-Lunstad, J., Smith, T. B., & Layton, J. B. (2010). Social relationships and mortality risk: A meta-analytic review. PLoS Medicine, 7(7), e1000316.
- Thoits, P. A., & Hewitt, L. N. (2001). Volunteer work and well-being. Journal of Health and Social Behavior, 42(2), 115-131.
