Girls to znacznie więcej niż serial o czterech młodych kobietach próbujących odnaleźć się w Nowym Jorku. Z perspektywy psychologicznej i seksuologicznej jest to przenikliwa, momentami bezlitosna, choć niezwykle trafna opowieść o dojrzewaniu. Serial mówi także o kruchości tożsamości, relacyjnym chaosie, cielesności i seksualności. Ważnym jego tematem pozostaje również potrzeba bycia widzianą i uznaną. Siłą tej produkcji są odwaga narracyjna i świetna gra aktorska oraz fakt, że stworzyła ją Lena Dunham, nadając serialowi autorski, wyrazisty i kulturowo przełomowy charakter.
Serial, który rozebrał mit „pięknej młodości” do emocjonalnej prawdy
Girls to serial, który pozornie opowiada o młodych kobietach, próbujących odnaleźć się w pracy, przyjaźni, miłości i dorosłości. W rzeczywistości jest jednak znacznie bardziej przenikliwym studium psychologicznym. Opowiada o niedojrzałości, narcystycznych obronach, kruchości tożsamości, lęku przed przeciętnością i głodzie bycia wyjątkową. Pokazuje także, jak bardzo wejście w dorosłość bywa jednocześnie ekscytujące, wstydliwe i bolesne.
To jedna z największych sił Girls: serial nie idealizuje młodości. Nie pokazuje jej jako czasu wolności i samorealizacji w estetycznym opakowaniu. Raczej jako okres pełen chaosu, ambiwalencji, impulsywności, prób regulowania emocji przez relacje, seks, pracę, autoironię lub ucieczkę. Psychologicznie to obraz bardzo celny. Wiele zachowań bohaterek nie wynika z „zepsucia” czy egoizmu w prostym sensie. Częściej są one efektem niedokończonego procesu separacji, chwiejnego poczucia własnej wartości i nieustannego napięcia między zależnością a autonomią.
Lena Dunham i odwaga twórczyni
Trudno pisać o Girls bez podkreślenia, jak niezwykłą odegrała sama Lena Dunham. Gdy serial debiutował na HBO w kwietniu 2012 roku, Dunham była bardzo młodą twórczynią – miała około 25-26 lat – a mimo to stworzyła projekt autorski, wyraźny, ryzykowny i kulturowo prowokujący. Była jednocześnie jego twórczynią, scenarzystką, aktorką i reżyserką części odcinków, co nadało serialowi wyjątkowo spójny, osobisty ton. Jest to też ogromne osiągnięcie – odgrywać w jednym projekcie tak wiele wymagających ról.
To ważne nie tylko biograficznie, jak i artystycznie. Girls nie wygląda jak serial napisany przez komitet. Ma własny rytm, własny język emocjonalny i własną odwagę w pokazywaniu rzeczy niewygodnych. Dunham stworzyła opowieść głęboko zanurzoną w doświadczeniu młodych kobiet, a jednocześnie nie próbowała uczynić bohaterek „łatwymi do polubienia”. I właśnie dzięki temu serial pozostaje tak psychologicznie wiarygodny.
Psychologiczna siła serialu
Największą siłą Girls jest to, że serial nie próbuje ratować bohaterek przed ich własną niekonsekwencją. Hannah, Marnie, Jessa i Shoshanna bywają egocentryczne, chaotyczne, niedojrzałe, zazdrosne, roszczeniowe, zagubione. I to wszystko czyni je ludzkimi.
Psychologicznie Girls znakomicie pokazuje, że wczesna dorosłość nie jest prostą drogą ku „lepszej wersji siebie”. To raczej etap, w którym wiele osób nadal nie ma stabilnej odpowiedzi na pytania: kim jestem, czego chcę, jak kocham, czego się boję, jak radzę sobie ze wstydem, porażką i odrzuceniem. Serial nie ugłaskuje osoby oglądającej. Pokazuje, że rozwój bywa nierówny, relacyjny i pełen regresów.
Hannah jest szczególnie interesująca jako postać psychologiczna, bo łączy w sobie głód wyjątkowości z ogromną wrażliwością na zranienie. Jej narcystyczne rysy nie są tu przedstawione jako czyste zepsucie charakteru, lecz raczej jako forma obrony przed kruchością, przeciętnością i lękiem, że bez nieustannego potwierdzania własnej wyjątkowości mogłaby się rozpaść. To portret bolesny, jednak bardzo trafny.
Mocno pokazuje także jak silna potrzeba kontroli i bycia „właściwą” może maskować głęboki deficyt spontaniczności i trudność w realnym kontakcie z sobą. Jessa ukazuje klasyczny wzorzec pozornej wolności, która w rzeczywistości bywa ucieczką od zobowiązania i zależności. Shoshanna, często traktowana jako najbardziej komediowa, ostatecznie okazuje się może najczytelniejszym przykładem dojrzewania poprzez rozczarowanie.
Seksuologiczny wymiar serialu
Z perspektywy seksuologicznej Girls był serialem przełomowym. Nie dlatego, że „pokazywało sceny seksualne”, a dlatego, że pokazywało go bez upiększania. Britannica zwraca uwagę, że serial stał się punktem zapalnym rozmów o ciele, nagości, seksualności, normach atrakcyjności i obyczajowości, między innymi dlatego, że sceny erotyczne i nagość nie były tu idealizowane, ani podporządkowane estetyce uwodzenia.
To ogromna wartość. Girls pokazuje seksualność jako obszar, w którym mieszają się pożądanie, władza, niezręczność, potrzeba akceptacji, eksperymentowanie, lęk, autoobserwacja i samotność. Seks nie jest tu nagrodą, dekoracją ani prostym potwierdzeniem atrakcyjności. Bywa próbą kontaktu, bywa samouspokojeniem, bywa kompulsywnym działaniem, bywa sceną negocjowania granic i własnej wartości.
Właśnie dlatego serial tak dobrze nadaje się do czytania seksuologicznego. Intymność nie jest w nim czymś „rozwiązanym”, lecz procesem. Bohaterki i bohaterowie nieustannie testują, czym jest bliskość, czego chcą, co ich podnieca, a co zawstydza. Jak również kiedy seks staje się relacją, a kiedy pozostaje tylko próbą zagłuszenia pustki.
Jeśli porusza Cię to, jak trudno mówić o seksie, bliskości, granicach i własnych potrzebach bez napięcia, wstydu czy wycofania, zajrzyj też do mojego e-booka „Język, który zbliża. Jak rozmawiać o seksie, intymności, bliskości, granicach i potrzebach bez presji, wstydu i walki”. To praktyczne wsparcie w budowaniu rozmowy, która nie rani, nie zawstydza i nie oddala, lecz pomaga tworzyć więcej kontaktu i bezpieczeństwa w relacji.
Ciało nieidealne, ciało realne, ciało polityczne
Jednym z najważniejszych wkładów Girls w rozmowę o seksualności było także pokazanie kobiecego ciała poza dominującą estetyką telewizyjnego „upiększenia”. Serial wywołał dyskusję właśnie dlatego, że ciało Hanny nie było przedstawiane jako obiekt wygładzonej fantazji, lecz jako ciało realne. Nie zawsze było seksualizowane w klasyczny sposób, a jednak stale pozostawało osadzone w doświadczeniu pożądania, wstydu, ekspozycji i podmiotowości. Britannica podkreśla, że ta forma przedstawiania nagości i seksualności stała się osią debaty o pięknie, obrazie ciała i społecznych normach.
Z perspektywy psychologicznej i seksuologicznej było to bardzo ważne. Serial przypomniał, że seksualność nie należy wyłącznie do ciał spełniających komercyjny ideał. A prawo do bycia pożądaną, do eksperymentowania, niezgrabności, błędu i własnej cielesnej narracji nie powinno zależeć od zgodności z kulturowym wzorcem atrakcyjności.
Przyjaźń jako więź, pole walki i lustro
Drugą osią Girls jest przyjaźń. Nie romantyczna, nie sentymentalna, nie idealizowana. Przyjaźń jako dynamiczna, często trudna więź między kobietami, które równocześnie się kochają, oceniają, potrzebują, zawodzą i porównują.
Psychologicznie serial pokazuje, że przyjaźń w młodej dorosłości często pełni funkcję regulacyjną. Pomaga utrzymać poczucie ciągłości siebie, amortyzuje kryzysy i dostarcza lustra, w którym można się przejrzeć. Ale to lustro nie zawsze jest łagodne. Przyjaciółka może być świadkinią, sojuszniczką, rywalką i wyzwalaczką wstydu jednocześnie. Girls bardzo trafnie ten paradoks oddaje.
W tym sensie serial opowiada nie tylko o dojrzewaniu jednostek, a także o dojrzewaniu całych relacji. O tym, że nie każda długoletnia więź jest automatycznie zdrowa. I że czasem prawdziwe dorastanie polega na uznaniu, że bliskość nie zawsze oznacza kompatybilność.
Świetna gra aktorska i siła zespołowego grania
Jedną z najmocniejszych stron Girls jest również aktorstwo. Ten serial ma taką moc dlatego, że jego obsada potrafi grać dialogiem, zawstydzeniem, pauzą, niespójnością, drobnym przesunięciem tonu. Lena Dunham, Allison Williams, Jemima Kirke i Zosia Mamet tworzą razem zespół, który świetnie niesie ambiwalencję relacyjną – czułość i irytację, zależność i dystans, rywalizację i tęsknotę.
Na osobne podkreślenie zasługuje też Adam Driver, którego rola Adama Sacklera jest jedną z najbardziej niepokojących i wielowymiarowych kreacji w serialu. To postać, która w innej produkcji mogłaby zostać zredukowana do „dziwaka” albo „toksycznego faceta”, a tutaj nabiera niejednoznaczności: jest impulsywny, intensywny, czasem czuły, czasem destabilizujący. Dzięki temu serial nie sprowadza relacji damsko-męskich do prostych schematów.
Ta jakość aktorska nie była zresztą niezauważona. Serial zdobył 19 nominacji do Emmy i 2 statuetki Emmy. Jego obsada i twórcy byli wielokrotnie wyróżniani także w innych nagrodach branżowych.
Nagrody i uznanie: sukces nieprzypadkowy
Sukces Girls nie był tylko zjawiskiem kulturowym, lecz także branżowym. Serial zdobył 2 Złote Globy – za najlepszy serial komediowy lub musical oraz dla Leny Dunham za najlepszą aktorkę w serialu komediowym lub musicalu w 2013 roku. Oficjalna baza Golden Globes wskazuje łącznie 6 nominacji i 2 wygrane.
Television Academy podaje, że Girls otrzymało 19 nominacji do Emmy i zdobyło 2 nagrody Emmy.
Serial otrzymał również Peabody Award za odważną, niewygodną szczerość i za to, że w świecie Leny Dunham widzowie odnajdywali odbicia własnych ambicji, lęków i relacji. Peabody opisało Girls jako dzieło osobne, idiosynkratyczne, prowokujące, a zarazem głęboko rezonujące z doświadczeniem odbiorców.
Do tego dochodzi znaczący sukces samej Dunham jako reżyserki: została nominowana do DGA za pilot Girls, a źródła biograficzne odnotowują, że została pierwszą kobietą, która wygrała Directors Guild of America Award za reżyserię serialu komediowego.
Dlaczego „Girls” wciąż jest ważne
Dzisiaj Girls można oglądać nie tylko jako portret pokolenia. A jako serial, w którym z odwagą pokazano kobiecą psychikę bez konieczności jej wygładzania. To opowieść o kobietach, które bywają męczące, niedojrzałe, błyskotliwe, żałosne, zabawne i poruszające. Czyli po prostu: ludzkie.
Z psychologicznego punktu widzenia to serial o kruchości ego, lęku przed porażką, potrzebie uznania, ambiwalencji przywiązania i relacyjnych kosztach dojrzewania. Z perspektywy seksuologicznej to ważny obraz kultury o cielesności, wstydzie, pożądaniu, granicach i nieupiększonej intymności. A z perspektywy artystycznej – bardzo autorski, odważny i znakomicie zagrany serial stworzony przez niezwykle młodą twórczynię, która miała odwagę pokazać rzeczy niewygodne, zanim telewizja naprawdę się na nie otworzyła.
Podsumowanie
Girls nie jest serialem, który chce się wszystkim podobać. I może właśnie dlatego pozostaje tak ważny. To produkcja o ogromnej wartości psychologicznej i seksuologicznej. Nie ucieka od niewygody, nie moralizuje i nie romantyzuje chaosu młodej dorosłości. Zamiast tego pokazuje, jak skomplikowane bywają przyjaźń, seksualność, ciało, wstyd, ambicja i potrzeba miłości.
To serial odważny, inteligentny, świetnie zagrany i kulturowo istotny. A fakt, że został stworzony przez bardzo młodą Lenę Dunham, tylko wzmacnia jego wyjątkowość. Nie jako ciekawostka, ale jako dowód twórczej odwagi i niezwykłej świadomości obserwacyjnej.
