Niksen a ADHD

W świecie pełnym bodźców i chaosu osoby z diagnozą ADHD często odczuwają przeciążenie. Holenderska sztuka niksen – świadomego nicnierobienia – choć wydaje się trudna do wdrożenia, może być bardzo pomocna, a nawet przynieść ulgę, wspierając regulację emocji i redukcję stresu. Czym konkretnie jest Niksen i jak na nas wpływa dowiesz się z artykułu Niksen – sztuka robienia niczego.

Czy proste zatrzymanie się może zmienić życie? Nauka potwierdza, że tak.

Osoby z diagnozą ADHD często doświadczają trudności związanych z nadmiarem bodźców, problemami z koncentracją oraz uczuciem przeciążenia mentalnego. W tym kontekście holenderska sztuka niksen – świadomego nicnierobienia – może być wyjątkowo korzystna, choć z pewnymi wyzwaniami charakterystycznymi dla tej grupy.

Dlaczego niksen może pomóc osobom z ADHD?

1. Redukcja przeciążenia sensorycznego
   Osoby z ADHD często przetwarzają bodźce bardziej intensywnie, co prowadzi do szybszego przeciążenia układu nerwowego (Kooij et al., 2010). Niksen, poprzez zachęcanie do świadomego zatrzymania się i zrezygnowania z działania, pozwala na regenerację i zmniejszenie napięcia.
2. Wsparcie regulacji emocji
   ADHD wiąże się z trudnościami w regulacji emocji, takimi jak frustracja, impulsywność czy uczucie przytłoczenia (Shaw et al., 2014). Niksen może pomóc w wyciszeniu i zauważeniu tych emocji bez potrzeby natychmiastowego reagowania, co sprzyja ich lepszemu zarządzaniu.
3. Zmniejszenie presji produktywności
   Osoby z ADHD często czują presję, aby nadrabiać swoje deficyty poprzez nadmierną produktywność. Niksen oferuje możliwość odłączenia się od tego wzorca, co może obniżyć poziom stresu i poprawić jakość życia.

Wyzwania związane z niksen u osób z ADHD

Osoby z ADHD mogą mieć trudności z wejściem w stan niksen, ponieważ ich umysł często „biegnie na pełnych obrotach”. Problemy z utrzymaniem uwagi na spokojnym stanie mogą prowadzić do frustracji lub poczucia winy. Dlatego zaleca się:

• Stopniowe podejście: Zamiast próbować długich sesji niksen, osoby z ADHD mogą zacząć od krótkich, 2-3 minutowych przerw w działaniu.
• Wsparcie sensoryczne: Używanie neutralnych bodźców, takich jak cicha muzyka lub spokojny widok (np. patrzenie przez okno), może pomóc w wyciszeniu umysłu.
• Akceptacja myśli: Ważne jest, aby nie oceniać siebie za to, że myśli błądzą – kluczem jest obserwacja, nie kontrola.

Badania wspierające zastosowanie niksen w ADHD

1. Przeciążenie sensoryczne i potrzeba odpoczynku
   Badania Kooij et al. (2010) wskazują, że osoby z ADHD mają zwiększoną wrażliwość na bodźce sensoryczne, co prowadzi do szybszego zmęczenia poznawczego. Niksen może być formą przerwy sensorycznej, która pomaga zredukować przeciążenie.
2. Regulacja emocji i wpływ odpoczynku
   Shaw et al. (2014) zauważyli, że osoby z ADHD mają trudności z zarządzaniem emocjami. Praktyki związane z regeneracją, takie jak niksen, mogą wspierać rozwój umiejętności emocjonalnych poprzez umożliwienie chwil refleksji i zatrzymania.
3. Korzyści wynikające z chwil bezczynności
   Badania nad siecią trybu domyślnego (default mode network) wskazują, że chwile nicnierobienia sprzyjają przetwarzaniu informacji i kreatywności, co może być szczególnie ważne dla osób z ADHD, które często mają innowacyjny sposób myślenia (Raichle, 2015).

Podsumowanie

Holenderska praktyka niksen, polegająca na świadomym nicnierobieniu, może stanowić cenne narzędzie wspierające osoby z ADHD w reagowaniu na przeciążenia sensoryczne, trudności w regulacji emocji oraz presję produktywności. Choć dla osób z doświadczeniem ADHD wprowadzenie niksen może być wyzwaniem, strategia ta niesie za sobą istotne korzyści. Jakie? Chociażby takie jak redukcja napięcia, poprawa samoregulacji emocjonalnej oraz możliwość regeneracji poznawczej.

Ważne jest, aby osoby z diagnozą ADHD podchodziły do praktyki niksen stopniowo, zaczynając od krótkich sesji. Warto również wspierać się neutralnymi bodźcami, które ułatwiają wyciszenie umysłu. Akceptacja naturalnego przepływu myśli, bez prób ich kontrolowania (czyli praktykowanie uważności), jest kluczowa w osiągnięciu korzyści płynących z niksen.

W świetle badań naukowych niksen okazuje się nie tylko chwilą relaksu. Jest również skutecznym sposobem na poprawę dobrostanu psychicznego i funkcjonowania poznawczego osób z doświadczeniem ADHD.

Bibliografia

• Kooij, J. J. S., Bejerot, S., Blackwell, A., Caci, H., Casas-Brugué, M., Carpentier, P. J., … & Asherson, P. (2010). European consensus statement on diagnosis and treatment of adult ADHD: The European Network Adult ADHD. BMC Psychiatry, 10(1), 67.
• Shaw, P., Stringaris, A., Nigg, J., & Leibenluft, E. (2014). Emotion dysregulation in attention deficit hyperactivity disorder. American Journal of Psychiatry, 171(3), 276–293.
• Raichle, M. E. (2015). The brain’s default mode network. Annual Review of Neuroscience, 38, 433–447.