Solidarność kobiet. Dlaczego jest kluczowa?

Wzajemne wsparcie kobiet to nie tylko akt solidarności, a kluczowy element ich zdrowia psychicznego i poczucia bezpieczeństwa. Kobiece grupy mogą wzmacniać sprawczość i odporność kobiet. Dlaczego siostrzeństwo ma taką moc i jak może zmieniać życie kobiet?

Solidarność kobiet dzisiaj

W świecie, gdzie kobiety nadal zmagają się z patriarchalnymi normami, społecznymi ograniczeniami i toksycznymi ideałami piękna, wzajemne wsparcie nabiera szczególnego znaczenia. Jest nie tylko gestem życzliwości, ale także aktem radykalnej zmiany i budowania siostrzeństwa.

bell hooks w swoich pracach zaznacza, że prawdziwa emancypacja kobiet nie sprowadza się jedynie do indywidualnego sukcesu. Kluczowe jest budowanie społeczności opartych na współpracy i wzajemnej trosce.

Roxane Gay w książce “Głód. Pamiętnik (mojego) ciała” pokazuje, jak fatfobia i kultura diet kształtują kobiece postrzeganie siebie. Już od najmłodszych lat kobiety uczą się oceniać swoje ciała i postrzegać je jako niewystarczające.

Tymczasem Naomi Wolf w „The Beauty Myth” dowodzi, że narzucane standardy urody mają za zadanie odwrócić uwagę kobiet od ich siły i sprawczości.

Natalia de Barbaro w „Czułej przewodniczce” przypomina, jak ważne jest, by kobiety mogły odnaleźć w sobie Przewodniczkę – wewnętrzny głos, który nie każe im dopasowywać się do oczekiwań, lecz prowadzi ku autentyczności i akceptacji.

Jednak ten głos często jest zagłuszany przez społeczne role, które wpisują kobiety w oczekiwania związane z uległością, poświęceniem i kontrolą. To właśnie kobiece kręgi wsparcia mogą pomóc w odnalezieniu własnego głosu i odbudowaniu relacji ze sobą, wolnej od presji perfekcjonizmu i samokrytycyzmu. Tkwienie bowiem w takim stanie, prowadzi nie tylko do silnego wyczerpania, a także do utraty zdrowia.

Naukowe podstawy kobiecych grup wsparcia

Badania psychologiczne potwierdzają, że kobiety, które uczestniczą w grupach wsparcia, doświadczają większej poprawy zdrowia psychicznego, wzrostu poczucia własnej wartości i odporności na stres. Przegląd badań przeprowadzony przez Taylor i in. (2000) wskazuje, że kobiece relacje opierają się na strategii „tend and befriend” (opiekowanie się i zaprzyjaźnianie), która w sytuacjach stresowych aktywuje mechanizmy współpracy i budowania więzi, zamiast walki czy wycofania się. I to bardzo współgra z założeniem tworzenia rodziny z wyboru, w kontekście relacji prywatnych.

Kobiece grupy wsparcia mogą realnie obniżać poziom lęku i depresji oraz wzmacniać zdolność zdrowego reagowania na życiowe wyzwania. Regularny kontakt z innymi kobietami, które doświadczają podobnych trudności, zmniejsza poczucie osamotnienia i wzmacnia poczucie przynależności. To właśnie dlatego feministyczne grupy wsparcia, spotkania ciałopozytywne czy siostrzane kręgi zyskują na popularności jako przestrzenie umożliwiające budowanie kobiecej solidarności. Relacje społeczne są nam potrzebne, co osadzają nas w zdrowiu. Szczególnie w czasach, gdzie stereotypy i uprzedzenia mają się wciąż dobrze.

Ani samotność, ani izolacja społeczna nie sprzyja nam – ludziom. A już szczególnie nie sprzyja kobietom żyjącym w patriarchalnym świecie.

Jak kobiece wsparcie pomaga w przezwyciężaniu patriarchalnych norm?

Dekonstrukcja toksycznych przekonań – Wsparcie innych kobiet pomaga dostrzec, jak głęboko zakorzenione jest ocenianie siebie nawzajem i rywalizacja o akceptację. Dekonstrukcja tych toksycznych przekonań pozwala stopniowo uwalniać się od presji porównywania i budować zdrowsze relacje. Świadomość tych mechanizmów pozwala je stopniowo osłabiać i zmieniać.
Odzyskiwanie własnej narracji – Tak jak Roxane Gay w książce “Głód. Pamiętnik (mojego) ciała” opowiada o walce z wewnętrzną fatfobią i wstydem, tak kobiece kręgi pozwalają uczestniczkom zobaczyć, że ich historie są ważne i mają znaczenie. Dzielenie się własnymi doświadczeniami prowadzi do przeformułowania opowieści o sobie w sposób bardziej wspierający i akceptujący.
Budowanie siły i sprawczości – Naomi Wolf podkreśla, że patriarchat celowo utrzymuje kobiety w stanie ciągłej koncentracji na wyglądzie i samokrytyce. W ten sposób odciąga ich uwagę od walki o swoje prawa i egzekwowania równości. Wsparcie innych kobiet pomaga przekierować energię na rozwój, budowanie relacji i aktywne działanie zamiast na obsesję doskonałości.
Tworzenie autentycznych więzi – bell hooks podkreśla, że siostrzeństwo nie oznacza jedynie wspólnych wartości, a także realną troskę o siebie nawzajem. Wzajemne wsparcie w trudnych chwilach wzmacnia poczucie przynależności i daje kobietom przestrzeń do bycia sobą – bez konieczności spełniania społecznych oczekiwań.

Czy wsparcie od kobiet dla kobiet ma wpływ na zdrowie psychiczne?

Wsparcie udzielane przez kobiety innym kobietom odgrywa kluczową rolę w promowaniu zdrowia psychicznego, rozwoju osobistego oraz bezpieczeństwa. Poniżej kilka bardziej szczegółowych informacji na ten temat:

Wpływ wsparcia społecznego na zdrowie psychiczne
Badania wskazują, że wsparcie społeczne, w tym wsparcie od innych kobiet, ma istotny wpływ na zdrowie psychiczne. W raporcie wspieranym przez Nielsen wykazano, że 80% kobiet uważa, iż pracodawcy nie robią wystarczająco dużo, aby wspierać zdrowie psychiczne kobiet w pracy, co podkreśla potrzebę wsparcia społecznego w miejscu pracy.

Rola grup wsparcia w budowaniu odporności psychicznej
Grupy wsparcia dla kobiet mogą przyczyniać się do budowania odporności psychicznej, co jest kluczowe w zdrowym reagowaniu na trudności życiowe. Koncepcja odporności psychicznej zakłada, że wsparcie społeczne jest jednym z czynników ochronnych, które pomagają jednostkom przetrwać i rozwijać się mimo przeciwności.

Wpływ wsparcia na rozwój osobisty i zawodowy
Wsparcie od innych kobiet może znacząco wpłynąć na wzrost samooceny i pewności siebie. To z kolei sprzyja rozwojowi osobistemu oraz zawodowemu, dając kobietom większą sprawczość w różnych obszarach życia. W świecie, gdzie kobieca samoocena często bywa zaniżana przez wpływ mediów społecznościowych, rola wsparcia staje się jeszcze bardziej istotna. Badania podkreślają, że budowanie poczucia własnej wartości poprzez sukcesy i relacje wspierające ma kluczowe znaczenie dla zdrowia psychicznego.

Znaczenie wsparcia w kontekście bezpieczeństwa i przeciwdziałania przemocy
Wsparcie społeczne odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa kobietom, zwłaszcza w sytuacjach przemocy domowej i innych form przemocy ze względu na płeć. Badania Karakurti i in. wskazują, że przemoc w związkach intymnych ma znaczący wpływ na zdrowie psychiczne kobiet. Konsekwencje te obejmują m.in. zwiększone ryzyko depresji, lęku i zespołu stresu pourazowego. Wyniki badań podkreślają również pilną potrzebę tworzenia systemów wsparcia dla osób doświadczających przemocy.

Podsumowując – o kobiecym wsparciu

Zatem wsparcie udzielane przez kobiety innym kobietom jest niezbędne dla ich zdrowia psychicznego, rozwoju osobistego oraz poczucia bezpieczeństwa. Tworzenie i uczestnictwo w społecznościach wspierających kobiety pomaga w budowaniu odporności psychicznej i wzmacnia samoocenę. Jest także istotnym elementem przeciwdziałania negatywnym skutkom stresu oraz przemocy.

Taki sposób działania tworzy także podwaliny do rozbrajania szkodliwych stereotypów, uprzedzeń i przekonań, a także patriarchatu. Wiele z nas, usłyszało lub myślało, że np. “z kobietami ciężko się pracuje” – to jeden z tych szkodliwy h przekonań. Przeczytaj Jak budować sieć wsparcia społecznego? oraz poznaj 5 Zasad Dbałości – świadoma troska o siebie i innych.

Jak zacząć budować kobiece wsparcie wokół siebie?

Szukaj społeczności, które promują inkluzywność i akceptację – feministyczne grupy wsparcia, kręgi kobiet czy spotkania rozwijające samoświadomość to dobre miejsca na początek.
Nie bój się mówić o swoich doświadczeniach – im bardziej dzielimy się swoimi historiami, tym większa szansa, że inne kobiety poczują się mniej samotne w swoich zmaganiach. Zobacz jak wiele się zmieniło, kiedy Gisele Pelicot zaczęło mówić głośno o swoim doświadczeniu dotyczącym historii gwałtów trwających około dekadę.
Angażuj się w działania na rzecz kobiet – organizacje feministyczne, ruchy ciałopozytywne i kampanie społeczne tworzą przestrzenie, w których kobiety mogą się wzajemnie wspierać. Działania w tych obszarach pozwalają budować solidarność i wzmacniać poczucie wspólnoty.
Zmieniaj język, którym mówisz o sobie i innych kobietach – unikanie krytyki wyglądu, porównywania i oceniania pozwala tworzyć bardziej wspierające relacje. To kluczowy krok w budowaniu zdrowego i akceptującego środowiska.

Podsumowanie

W świecie, który systemowo podważa wartość kobiet i zmusza je do rywalizacji, wzajemne wsparcie staje się aktem oporu. To sposób na odzyskanie przestrzeni do autentycznego wyrażania siebie i budowania siostrzeństwa. bell hooks, Roxane Gay, Naomi Wolf i Natalia de Barbaro na różne sposoby pokazują, jak kluczowe jest wyjście poza narzucone role i odzyskanie własnej podmiotowości.

Psychologia potwierdza, że kobiece grupy wsparcia realnie poprawiają samopoczucie, redukują stres i pomagają budować zdrowszą relację ze sobą.

Siostrzeństwo to nie tylko idea – to konkretne działanie, które pozwala kobietom wzrastać razem.

Bibliografia

De Barbaro, N. (2021). Czuła przewodniczka. Kobieca droga do siebie. Wydawnictwo Agora.
Gay, R. (2017). Hunger: A Memoir of (My) Body. HarperCollins.
hooks, B. (2000). Feminism is for everybody: Passionate politics. South End Press.
G, Smith D, Whiting J. (2014). Impact of Intimate Partner Violence on Women’s Mental Health. J Fam Violence. 29(7):693-702.
Nielsen. (2024). Nielsen-backed report finds 80% of women feel employers aren’t doing enough to support women’s mental health at work. Retrieved from https://www.nielsen.com
Taylor, S. E., Klein, L. C., Lewis, B. P., Gruenewald, T. L., Gurung, R. A., & Updegraff, J. A. (2000). Biobehavioral responses to stress in females: Tend-and-befriend, not fight-or-flight. Psychological Review, 107(3), 411–429.
Wolf, N. (1990). The beauty myth: How images of beauty are used against women. HarperCollins.