Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego to zaproszenie do refleksji nad tym, jak dbamy o siebie. O swoje emocje, relacje, ciało i bliskość. Jako psycholożka w trakcie certyfikacji z seksuologii klinicznej i seks coachingu, widzę jak bardzo te obszary są ze sobą powiązane. Zdrowie psychiczne nie jest luksusem – to prawo każdego człowieka, fundament dobrostanu i jakości życia.
Czym jest Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego?
World Mental Health Day obchodzony jest corocznie 10 października. Został ustanowiony przez World Federation for Mental Health (WFMH) i uznany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) jako globalna inicjatywa mająca na celu zwiększenie świadomości społecznej i promowanie działań na rzecz zdrowia psychicznego (WHO, 2023).
Każdego roku dzień ten odbywa się pod innym hasłem – w 2024 roku brzmiało ono: “Mental health is a universal human right” – „Zdrowie psychiczne jest uniwersalnym prawem człowieka”. Hasło Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego 2025 brzmi: “Access to Services – Mental Health in Catastrophes and Emergencies” – „Dostęp do wsparcia – zdrowie psychiczne w obliczu katastrof i sytuacji kryzysowych.”
Według danych WHO, 970 milionów ludzi na świecie żyje z zaburzeniami psychicznymi, a 1 na 5 dorosłych doświadcza ich w ciągu roku (World Health Organization, 2022; Mihalopoulos et al., 2014). Jednocześnie ogromna część z tych osób nie ma dostępu do skutecznego leczenia. Brak pomocy, stygmatyzacja, a często również ubóstwo i przemoc powodują, że trudności psychiczne narastają w ciszy.
Ten dzień przypomina nam, że zdrowie psychiczne to nie tylko brak choroby, a także umiejętność tworzenia relacji, przeżywania emocji, podejmowania decyzji w zgodzie ze sobą i dbania o własne granice. To także przestrzeń, w której mieści się nasza seksualność – integralna część ludzkiego doświadczenia.
Zdrowie psychiczne i seksualne – jedno nierozerwalne dobro
Badania naukowe pokazują, że zdrowie psychiczne i seksualne są ze sobą głęboko powiązane. Jak podkreśla Montejo i in. (2019), sfera seksualna jest istotnym wskaźnikiem jakości życia psychicznego – jej zaburzenia często współwystępują z depresją, lękiem czy zaburzeniami stresu pourazowego (PTSD). Z kolei satysfakcja seksualna i poczucie intymności wiążą się z lepszym dobrostanem emocjonalnym i mniejszym ryzykiem depresji (Vasconcelos et al., 2024).
W praktyce klinicznej to połączenie widać bardzo wyraźnie. Osoby zmagające się z lękiem, wstydem, niską samooceną czy doświadczeniem przemocy często opisują trudności w obszarze seksualności – od utraty pożądania po ból czy unikanie bliskości. Z drugiej strony, trudności w relacjach intymnych mogą pogłębiać objawy depresji i obniżać poczucie własnej wartości (Hensel et al., 2016).
Zdrowie seksualne to nie tylko funkcjonowanie ciała, a również poczucie bezpieczeństwa, wolność od przemocy, świadomość swoich potrzeb i granic. Dlatego wspieranie zdrowia psychicznego zawsze powinno obejmować rozmowę o cielesności i intymności.
Jak o siebie dbać – psychicznie i seksualnie
Troska o siebie zaczyna się od uważności – na to, co czuję, czego potrzebuję i gdzie są moje granice. Oto sześć filarów codziennej profilaktyki zdrowia psychicznego i seksualnego:
- Samoświadomość – poznawaj swoje emocje, potrzeby i pragnienia. Zamiast je oceniać, staraj się je rozumieć.
- Komunikacja – w relacjach mów otwarcie o swoich granicach, trudnościach i oczekiwaniach. Autentyczność buduje bezpieczeństwo.
- Ciało – ruch, sen, dotyk i oddech są fundamentem równowagi psychicznej.
- Granice – umiejętność stawiania granic jest aktem samoopieki, nie egoizmu.
- Regeneracja – odpoczynek, samotność i czas dla siebie to nie luksus, ale konieczność.
- Profesjonalne wsparcie – jeśli czujesz, że emocje Cię przytłaczają, sięgnij po pomoc psychologiczną lub seksuologiczną. Rozmowa z terapeutą może przywrócić perspektywę i nadzieję.
Podsumowanie
Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego przypomina, że zdrowie psychiczne dotyczy nas wszystkich — niezależnie od wieku, płci czy orientacji. To zaproszenie, by spojrzeć na siebie całościowo: z troską o umysł, emocje, ciało i seksualność.
Bo kiedy dbamy o każdy z tych obszarów — stajemy się bardziej obecni, spokojni i zdolni do budowania relacji opartych na zaufaniu i bliskości.
Jeśli czujesz, że potrzebujesz rozmowy lub chcesz zorganizować warsztat w swojej społeczności, napisz: psychetee@gmail.com.
Stworzę przestrzeń wsparcia, której naprawdę potrzebujesz.
Bibliografia
- Charlson, F. et al. (2019). New WHO prevalence estimates of mental disorders in conflict settings: a systematic review and meta-analysis. The Lancet, 394(10194), 240–248. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(19)30934-1
- Hensel, D. J., Fortenberry, J. D., Orr, D. P. (2016). The association between sexual activity and mental health in adolescent women. Journal of Adolescent Health, 59(3), 277–282.
- Mihalopoulos, C. et al. (2014). The global prevalence of common mental disorders: A systematic review and meta-analysis. BMC Psychiatry, 14(136).
- Montejo, A. L. et al. (2019). Sexuality and Mental Health: The Need for Mutual Approaches. Journal of Clinical Medicine, 8(10), 1640.
- Vasconcelos, S. C. et al. (2024). Sexual satisfaction and psychological well-being: A global perspective. Frontiers in Psychology, 15, 11601183.
- World Health Organization. (2022, 2023). Mental health: strengthening our response. Comprehensive mental health action plan 2013–2030.
