Troska o dobrostan nie wymaga wielkich zmian – wystarczą małe, świadome działania, które wspierają nasze zdrowie psychiczne i relacje z innymi. Poznaj 5 prostych zasad dbałości, które pomogą ci żyć pełniej i znaleźć równowagę na co dzień.
Czym jest 5 zasad dbałości?
W dzisiejszym świecie, pełnym pośpiechu i nieustannych wyzwań, troska o dobrostan psychiczny staje się kluczowym elementem zdrowego życia. Jako psycholożka często obserwuję, jak ważna jest równowaga między różnymi sferami życia – fizyczną, emocjonalną i społeczną. Zbyt często jednak w codziennej rutynie zapominamy o podstawowych praktykach, które wspierają nasz dobrostan. Właśnie dlatego koncepcja 5 zasad dbałości, opracowana przez New Economics Foundation (NEF), może być niezwykle wartościowym narzędziem.
Przedstawione zasady – aktywność, budowanie relacji, uczenie się, uważność oraz dawanie – to nie tylko proste działania, ale również skuteczne strategie profilaktyki zdrowia psychicznego. Stosowane regularnie mogą poprawić naszą odporność na stres, jakość relacji oraz poczucie satysfakcji z życia. Co ważne, wdrożenie tych praktyk nie wymaga radykalnych zmian, lecz świadomego zwrócenia uwagi na to, co już robimy, i wzbogacenia tego o proste, wartościowe nawyki.
W niniejszym artykule omówię każdą z pięciu zasad z psychologicznej perspektywy, ilustrując je przykładami oraz pokazując, jakie korzyści mogą przynieść w życiu codziennym. Mam nadzieję, że te uniwersalne wskazówki zainspirują cię do świadomego dbania o siebie i otaczających cię ludzi – bo jak mówi jedno z założeń psychologii pozytywnej: małe, codzienne działania mają moc wielkich zmian.
5 Zasad Dbałości – świadoma troska o siebie i innych
W oparciu o raport New Economics Foundation (NEF) dotyczący dobrostanu, zasady dbałości promują równowagę fizyczną i emocjonalną, pomagając osiągnąć lepsze zdrowie psychiczne i społeczne. Ich celem jest zachęcanie do codziennych działań, które zwiększają nasze poczucie szczęścia oraz wzmacniają więzi międzyludzkie.
Poniżej znajdziesz szczegółowe omówienie tych pięciu zasad oraz przykłady ich praktycznego zastosowania.
1. Bądź aktywny – ruch jako źródło energii i radości
Aktywność fizyczna pomaga nie tylko poprawić kondycję, ale także reguluje nastrój, redukuje stres i wpływa korzystnie na zdrowie psychiczne. Niezależnie od wieku, każda forma ruchu, nawet krótki spacer, przyczynia się do poprawy samopoczucia. Regularne ćwiczenia zapobiegają problemom zdrowotnym i wspierają funkcjonowanie mózgu.
Przykład:
– Codzienne spacery po parku, jazda na rowerze do pracy lub aktywność na świeżym powietrzu z przyjaciółmi.
– Zamiast windy, wybierz schody.
Korzyści: Zmniejszenie lęku, poprawa nastroju i wzrost poczucia energii.
Więcej na temat wpływu aktywności fizycznej na zdrowie psychiczne przeczytasz w artykule Aktywność fizyczna. Jak uchroni Cię przed demencją? oraz w artykule Aktywność fizyczna a depresja. Czy może być profilaktyką lub lekiem?. Natomiast z tego artykułu dowiesz się, jaka aktywność fizyczna np. joga może być pomocna w doświadczeniu depresji Pomóc w depresji? Joga w depresji, stanach lękowych i ruminacji.
2. Łącz się z innymi – siła relacji społecznych
Relacje z innymi ludźmi stanowią fundament zdrowego życia. Regularny kontakt z bliskimi oraz wspólne spędzanie czasu zwiększa poczucie przynależności i daje wsparcie emocjonalne. Warto też rozwijać nowe znajomości oraz angażować się w życie lokalnej społeczności.
Przykład:
– Spędzaj czas z rodziną przy wspólnych posiłkach.
– Dołącz do lokalnej grupy zainteresowań lub grupy wsparcia.
Korzyści: Lepsze zdrowie psychiczne, poczucie bezpieczeństwa i przynależności.
Więcej na ten temat znajdziesz w poniższych tekstach:
- Jak znajomi wpływają na nasze zdrowie, samopoczucie i szczęście?
- Relacje społeczne a zdrowie psychiczne
- Jak budować sieć wsparcia społecznego?
3. Ucz się przez całe życie – rozwój kompetencji i pasji
Nauka nowych rzeczy wspiera nasz rozwój osobisty i pozwala na zwiększenie poczucia kompetencji. Dążenie do samodoskonalenia pozytywnie wpływa na samoocenę i satysfakcję z życia. Ważne, aby nauka była zgodna z twoimi zainteresowaniami i potrzebami.
Przykład:
– Zapisz się na kurs, który zawsze Cię interesował – np. gotowanie, fotografia czy nauka języka obcego.
– Odśwież dawno zapomniane hobby, takie jak malowanie lub gra na instrumencie.
Korzyści: Wzrost poczucia wartości i satysfakcji oraz aktywizacja umysłu.
4. Zwracaj uwagę na chwilę obecną – praktyka uważności
Uważność pozwala nam zatrzymać się na moment i w pełni doświadczyć tego, co dzieje się tu i teraz. Regularna praktyka uważności pomaga redukować stres, zwiększa samoświadomość oraz poprawia zdolność radzenia sobie z trudnościami.
Przykład:
– Codziennie poświęć kilka minut na świadome oddychanie lub obserwację przyrody.
– Przed snem zapytaj siebie: Co dzisiaj zrobiłem dobrze? i Co było dla mnie piękne w tym dniu?
Korzyści: Redukcja stresu, lepsza koncentracja i pogłębienie samoświadomości.
Tutaj znajdziesz wiele artykułów na temat uważności.
5. Dawaj innym – wzmacniaj więzi społeczne poprzez hojność
Dawanie nie ogranicza się do materialnych darów – to również poświęcanie czasu, dzielenie się umiejętnościami i okazywanie wsparcia. Czynienie dobra dla innych poprawia nastrój i daje poczucie sensu życia.
Przykład:
– Pomóż sąsiadowi w codziennych zadaniach lub zaangażuj się w lokalny wolontariat.
– Wyślij wiadomość z podziękowaniem do kogoś, kto ci pomógł.
Korzyści: Zwiększenie poczucia satysfakcji oraz wzmocnienie więzi społecznych.
Jak wdrożyć zasady dbałości w życie?
Codzienne stosowanie tych pięciu zasad nie wymaga wielkich zmian. Ważne jest, by włączyć je do swojego życia na stałe, dostosowując działania do swoich możliwości i preferencji. Nawet drobne gesty i działania mogą mieć pozytywny wpływ na twoje samopoczucie.
Podpowiedzi:
– Stwórz tygodniowy plan, w którym uwzględnisz każdą z zasad.
– Regularnie sprawdzaj swoje działania, np. prowadząc dziennik dobrostanu.
– Wybierz działania, które są dla Ciebie przyjemne i łatwe do realizacji.
– Zacznij od pierwszego kroku!
Podsumowanie
Zasady dbałości opracowane przez New Economics Foundation (NEF) pomagają w budowaniu zdrowego stylu życia oraz wspierają dobrostan emocjonalny i społeczny. Aktywność fizyczna, pielęgnowanie relacji, ciągła nauka, uważność oraz dawanie innym są prostymi, lecz niezwykle skutecznymi sposobami na poprawę jakości życia.
Wprowadzenie ich do codziennej rutyny może przynieść korzyści zarówno Tobie, jak i Twojemu otoczeniu.
Bibliografia
- Belfast Strategic Partnership. (n.d.). Take 5 steps to wellbeing toolkit. New Economics Foundation. Retrieved from https://www.makinglifebettertogether.com
- New Economics Foundation. (2008). Five ways to wellbeing: The evidence. Foresight Mental Capital and Wellbeing Project, Government Office for Science. London, UK. Retrieved from https://www.neweconomics.org
